92,45% zegt het niet uit te houden tot 66 jaar!
Dus waar is de uitgang?
Tussen 26 mei en 20 juni voerde het ABVV een enquête voor nacht- en ploegenarbeiders uit. Zo’n 3826 hebben via deze weg hun mening gedeeld over hun arbeidsomstandigheden. Nu de Arizona-regering de aanvallen opvoert, meer bepaald op de eindeloopbaan, voelen werknemers zich gevangen. Het is al langer gekend dat shiftenarbeid een grote negatieve impact heeft op de gezondheid en het sociale leven van de werknemers, maar er waren uitwegen die nu dreigen weg te vallen.
Wie heeft de enquête ingevuld?
De enquête werd ingevuld door 3826 werknemers, waarvan 17,03% vrouwen, 82,75% mannen en 0,21% x. De respondenten zijn werkzaam in zowel industriële sectoren (glas, scheikunde, papier, petroleum,…) als in de dienstensectoren (bewaking, schoonmaak,…).
De leeftijdsgroep 50-59 jaar kwam het vaakste voor bij onze respondenten, maar ook zo’n 300 werknemers jonger dan 30 reageerden op onze enquête.
Net geen 70% van onze respondenten werkt al langer dan 10 jaar in nacht- en ploegenarbeid, en zelfs net geen 50% al langer dan 20 jaar.
“’t Zijn zotten die werken in ploegen”
Bij de vragen over de impact van ploegenarbeid op hun gezondheid, levenskwaliteit en of het al dan niet belastend werk is, was het antwoord duidelijk. Telkens antwoordt meer dan 80% van de bevraagden dat het werk belastend is, dat er een impact is op de gezondheid en dat het een grote invloed heeft op de levenskwaliteit.
83,13% van de respondenten geeft aan dat nacht- en ploegenarbeid een invloed heeft op hun levenskwaliteit (sociale en familiale relaties, organisatorische moeilijkheden, beschikbaarheid voor groeps- en familieactiviteiten, …). Meer zelfs, hoe langer men al werkt in shiften, hoe groter de impact wordt op de levenskwaliteit. Bij werknemers met een anciënniteit van 10 jaar of meer loopt het cijfer op tot 85,96%. Toch gaat het niet alleen om ervaren of oudere werknemers: 82,77% van de werknemers jonger dan 40 jaar wijst ook op de negatieve impact op hun levenskwaliteit.
82,57% van de shiftwerknemers meldt dat nacht- en ploegenarbeid een negatief effect heeft op hun gezondheid. De negatieve impact op de gezondheid wordt steeds groter bij een hogere anciënniteit ongeacht de leeftijd: 86,17% bij de shiftwerknemers die al 10 jaar of langer hun job uitoefenen.
80,75% van de shiftwerknemers vindt hun werk belastend. Als we dit resultaat opdelen tussen werknemers jonger en ouder dan 40 jaar zien we weinig verschil: ook 3 jongere werknemers op 4 ervaren hun werk als belastend.
“Ik zie mij niet werken tot de wettelijke pensioenleeftijd”
We polsten ook naar hoe de werknemers hun toekomst zien in hun huidige werkritme. En ook daar is de uitslag overduidelijk. Amper 5% van de shiftwerknemers ziet het zitten om langer te erken ongeacht de leeftijd en anciënniteit van de respondent, bij de vrouwelijke werknemers is dit 2,65%.
82,33% van de bevraagde werknemers stelt vast dat er onvoldoende mogelijkheden zijn om het werk haalbaar te houden voor oudere werknemers. Het verlengen van de loopbanen gaat niet gepaard met een verlichting van de arbeidsomstandigheden!
Werken tot de wettelijke pensioenleeftijd? 7 op de 10 bevraagde werknemers zien zichzelf niet werken tot aan de pensioenleeftijd (67,84%). Dat percentage is hoger voor werknemers onder de 40 jaar (70,92%). Opgelet: we gaven in onze vraag niet mee wat de wettelijke pensioenleeftijd vandaag is. (Meer informatie volgt.)
Wat is hiervan het gevolg? Meer dan 15% van de bevraagde werknemers geeft aan hun loopbaan te willen stopzetten om zich te heroriënteren naar dagwerk. Dat aandeel ligt hoger bij werknemers jonger dan 40 jaar (1 op de 5).
Een waardige pensioenleeftijd
De wettelijke pensioenleeftijd ligt vandaag op 66 jaar, vanaf 2030 is dit 67 jaar. Maar langer doorwerken of simpelweg tot de pensioengerechtigde leeftijd werken, is niet mogelijk voor een groot deel van de ondervraagde werknemers in nacht- en ploegenarbeid. Daarom vroegen we hen welke pensioenleeftijd zij mogelijk achten gezien hun werkomstandigheden.
Werken tot 66 jaar… 91,45% van de bevraagde personen vindt dat onmogelijk. Slechts 7,55% beschouwt de nieuwe wettelijke pensioenleeftijd als een haalbaar perspectief. Dat percentage bedraagt slechts 5,85% bij shiftwerknemers met minstens 10 jaar anciënniteit.
Dus op welke leeftijd vertrekken met pensioen? 6 op de 10 werknemers duiden 58 of 60 jaar aan als wettelijke pensioenleeftijd. Voor werknemers onder de 40 is dit 34,48% op 58 jaar en 34,02% op 60 jaar.
Shiftwerknemers worden in de steek gelaten
Wat doet de federale regering om rekening te houden met de specifieke omstandigheden van de shiftwerknemers? Onvoldoende zegt zo’n 93,69% van de respondenten. Zij vinden dat de federale regering geen oog heeft voor de omstandigheden waarin shiftwerknemers werken.
90,26% van de shiftwerknemers die de enquête invulden, gaan niet akkoord met de maatregelen die de Arizona-regering invoert zoals SWT afschaffen, landingsbanen verstrengen en gelijkgestelde periode voor de berekening van het pensioen afbouwen.
Ongeacht leeftijd of het aantal jaren op de teller als shiftwerknemer vinden telkens minstens 9 op de 10 respondenten dat de federale regering geen oog heeft voor hun specifieke werkomstandigheden. Bijgevolg gaat men ook niet akkoord met de maatregelen die nu worden ingevoerd.